الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

428

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

صوت : الصَّوْتُ : هوايى است كه از فشردن و بهم خوردن دو جسم بدست مىآيد و بر دو گونه است : 1 - صداى مجرّد از دميدن در چيزى مثل صداى ممتد و پيوسته . 2 - دميدن با صدايى مخصوص . موجوداتى هم كه دمنده هستند و صدا برمىآورند ، دو نوعند : اوّل - دميدن غير اختيارى ، آنطور كه در جمادات و حيوانات است دوّم - دميدن اختيارى ، چنان كه از انسان سر مىزند . صدا و آوازى هم كه از انسان برمىآيد دو قسم است : 1 - نوعى با دست ، مثل صداى عود و هر چه كه از آن نوع باشد . 2 - و نوعى هم با دهان . صداى خارج شده از دهان هم دو گونه است : 1 - يا صدا از نطق و سخن است . 2 - يا غير نطق ، مثل صداى نى ، و صداى با نطق و كلام از انسان هم يا كلمات مفرد است و يا مركّب مثل يكى از انواع سخن ، در آيات : ( وَ خَشَعَتِ الْأَصْواتُ لِلرَّحْمنِ فَلا تَسْمَعُ إِلَّا هَمْساً - 108 / طه ) ( در قيامت صداها براى خداى رحمن خاشع شود و جز صداى آرامى نشنوى ) . ( إِنَّ أَنْكَرَ الْأَصْواتِ لَصَوْتُ الْحَمِيرِ - 19 / لقمان ) ( لا تَرْفَعُوا أَصْواتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ - 2 / حجرات ) تخصيص واژه صوت به فعل نهى كه در آيهء اخير آمده از اين جهت است كه صوت و صدا اعمّ از نطق و كلام است و جارى است كه نهى مخصوص بازداشتن از صداى بلند باشد زيرا چيزى كه مكروه و ناپسند است اين است كه بانگ و صداشان را برتر از صداى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بردارند نه نهى از بلند سخن گفتن .